Volwassen!?

Volwassen!?

Je achttiende verjaardag, is dat een hoogtepunt? Meer rechten, meer zelfstandigheid, een biertje,  beslissingen nemen zonder je ouders… Dat is waar de meeste mensen aan denken bij de dag waarop je eindelijk volwassen wordt. Ik denk terug aan m ’n eigen achttiende verjaardag: om 8 uur ’s morgens stond de leswagen bij de achterdeur! Over het algemeen is het toch een beetje magisch, dat volwassen worden.

Maar als je een verstandelijke beperking hebt? En nooit zelfstandig zult kunnen functioneren?  Dat geldt voor onze Laurens. Hij vierde afgelopen jaar zijn 18^e verjaardag. Ook nadat hij volwassen is geworden blijft hij volledig afhankelijk van onze zorg. Hij blijft een peuter van rond de twee jaar. Op sociaal emotioneel niveau kreeg hij kortgeleden zelfs een zéér lage score.

Zo’n half jaar voor zijn verjaardag begonnen we ons in te lezen: wat moet er allemaal aangevraagd, geregeld en veranderd worden? Best een heel lijstje.  Wat er allemaal moet gebeuren kun je gelukkig wel op internet vinden. Maar de uitvoering daarvan moeten we toch echt helemaal zelf doen. Gelukkig is manlief van de papieren en van het geduld, hij zoekt het allemaal uit en vraagt het aan. Ik lees zijdelings mee en zet mijn handtekening.   Bankzaken, verzekering, zorgtoeslag, uitkering enz. Ook mentorschap en bewindvoering  worden bij de rechtbank aangevraagd. Op een warme zomerdag reizen we met de trein naar Utrecht voor de zitting bij de rechtbank. Een uitje, samen met Laurens.  Even op een terrasje. Een wandeling door de stad. En dan zit je zomaar tegenover de rechter. Ze stelt Laurens wat vragen en wanneer hij haar schaapachtig aan blijft kijken is het al snel duidelijk: deze aanvraag is volkomen terecht. Ze gaat het voor hem regelen. Dat hij onbekwaam is, dat wij als ouders vanaf nu zijn bewindvoerders en mentoren zijn.

Toch is dit niet leuk. Het voelt alsof een wond weer opengaat. De onderzoeksverslagen en IQ-test die we meesturen met alle aanvragen, schreeuwen mij vooral toe wat Laurens níet kan. Hoe laag hij scoort. En wat is dat confronterend…  Ik verman mezelf. Dit is Laurens alleen op papier. Maar in de praktijk is hij onze zoon waar ik zo trots op ben. Want ondanks zijn lage niveau kan hij zo veel en begrijpt hij zoveel. Kortgeleden hoorde ik hem tegen zichzelf praten: ‘Jij bent beetje boefje hè, jij moet tegen mama zeggen: ik moet spugen!’. Wat een leuk grapje, helemaal zelf bedacht. Humor! Het leven met hem is best boeiend, het is met een lach en met een traan. Verder bedenk ik ook dat in ons land alles erg goed geregeld is wat betreft de sociale voorzieningen. Daar mag ik dankbaar voor zijn. Wat is het belangrijk dat deze dingen goed voor elkaar zijn. 

Gelukkig is al het geregel weer achter de rug. We zijn een paar maanden verder, alles loopt en draait. Het leven gaat gewoon weer z’n gangetje, met onze peuterpuber in huis.  En o ja, zijn achttiende verjaardag! Al weken riep Laurens: ‘jij bent achttien!’. En het werd een dag met een gouden randje. Met zoveel mensen om ons heen, die Laurens deden stralen. En omgekeerd: Laurens die de kunst verstaat om deze mensen te laten stralen. Want dat ga je vanzelf doen, als je dichtbij hem bent en je hem toelaat in je leven.  Inderdaad, die achttiende verjaardag was een hele zonnige, warme dag. Een hoogtepunt!

Jeanet schrijft over de ups en downs in haar gezin en in haar leven. Ze is getrouwd en moeder van drie kinderen, van wie de jongste, Laurens (18) het Downsyndroom heeft.

Fotografie Hans Malestein